Puls - bu tomirlar devorining yurak haydaydigan qon harakati natijasida kelib chiqadigan turtkisimon tebranishlariga aytiladi. Chap qorincha tomonidan aortaga ritmik haydaladigan qon arterial oqim ichida tebranishlar hosil qiladi va arteriyalar devorining cho`zilishiga va kuchayishiga olib keladi. Puls uning chastotasi, ritmi, tarangligi va to`liqligi bilan belgilanadi. Puls normada kattalarda minutiga 60 dan 80 gacha o`zgarib turadi. YAngi tug`ilgan chaqaloqlarda 120-140 ta, 1 yoshgacha bo`lgan bolalarda 120-125 ta, 5 yoshda 98-100 ta, 10 yoshda 85 ta 12 yoshda 80 ta. Puls keng chegaralarda o`zgarib turishi va uning tezligi yoshga, jinsiga, tana va tashqi muhit haroratiga, shuningdek jismoniy harakatiga bog`liq. Pulsni paypaslash joyi asosan bilak arteriyasidir. Pulsni chakka arteriyalarda, uyqu va son arteriyalarda paypaslab kurish mumkin. Pulsni ikkita barmoq bilan bilak arteriyasida topiladi, mushaklarning va boylamlarning tarangligi palpatsiyaga halaqit bermasligi uchun bemorning qo`li bo`sh turishi kerak. Pulsning xususiyatlari quyidagilar: ritmi, soni, to`lishi, tarangligi, to`liqligi. Pulsni ikkala qo`lda ham aniqlash kerak, faqat bir biridan farq qilmagandagina keyinchalik bitta qo`lda aniqlanadi. Bemor panjasi o`ng qo`l bilan panja bo`g`imi sohasida bo`shgina ushlanadi va o`ng qo`l bilan tekshiriluvchining yuragi sathiga qo`yiladi. Bunda 1- barmoqni tirsak tomoniga 2