








ONA TILI VA O’QISH SAVODXONLIGI DARSLARIDA TINISH BELGILARIGA DOIR BILIMLARNI SHAKILLANTIRISH
Mahsulot tavsifi
Tinish belgilarining tilshunoslikdagi roli shundan iboratki, ular nutqni aniq va izchil qilishda, fikrlarning mantiqiy ravishda bog’lanishini ta’minlashda muhim vosita hisoblanadi. O’zbek tilidagi tinish belgilarining har biri, o’zining semantik, grammatika va stilistik ahamiyatiga ko’ra, turli ijtimoiy, madaniy va lingvistik kontekstlarda ma’no yaratishda xizmat qiladi.Tinish belgilarining turli ijtimoiy va pragmatik vazifalari. 1. Nuqtalar (.). Nuqta gapni yakunlashda qo’llanilishi bilan birga, biror fikrni yakunlaydi. Biroq, ba’zida u keskin yakunni anglatmasdan, o’quvchining fikrga bo’lgan e’tiborini ko’proq jalb etishni maqsad qiladi. Ayniqsa, badiiy adabiyotda nuqtaning qo’llanilishi qahramonlarning psixologik holatlarini ta’kidlashda yoki dramatik effekt yaratishda yordam beradi. Misol: “U uzun yo’lni bosib o’tdi. Biroq, u hali ham o’zi uchun eng yaxshi tanlovni topmagan edi.” 2. Virgula (,). Virgula grammatik jihatdan ikki mustaqil tuzilmani ajratadi, lekin u ko’pincha o’quvchining e’tiborini kiritilayotgan ma’lumotning qo’shimcha ahamiyatiga qaratadi. Virgula yordamida bir jumlada bir nechta ma’lumotlar ko’rsatilishi mumkin, bu esa o’quvchining fikrni tushunishiga yordam beradi. Misol: “Ona, bola uchun eng yaxshi do’st, har doim yordamga tayyor.” 3. Nokta-vergul (;): Nokta-vergul o’zining o’rtacha kuchga ega, ya’ni nuqta bilan virgula o’rtasidagi nuqtani bildiradi. U ikki mustaqil fikrni bog’laydi va ularning o’rtasida bevosita, lekin qisqa aloqani ifodalaydi. Bu tinish belgisi ilmiy va rasmiy matnlarda ko’proq qo’llaniladi. Misol: “Unga barcha vazifalar tushdi; lekin u haligacha natija ko’rsatdi.”
ONA TILI VA O’QISH SAVODXONLIGI DARSLARIDA TINISH BELGILARIGA DOIR BILIMLARNI SHAKILLANTIRISH

Muallif
. .
Tasdiqlangan sotuvchi