Уларнинг асосий ишлаш принципи турли механик таъсирлар ёрдамида ҳажм ўзгариши воситасида амалга оширилади, бу эса суюқлик, газ ёки аралашмани ҳаракатлантиради. Ҳажмий насосларнинг асосий таснифлари қуйидагилар: