QISHLOQ XO‘JALIGINI MEXANIZATSIYALASHTIRISH VA AVTOMATLASHTIRISH T/rMundarijabet1Texnika, yong‘in va elektr xavfsizligi qoidalari 42Traktorning boshqarish va nazorat organlarini o‘rganish173Traktorni boshqarishni o‘rganish21 4Tuproqqa ishlov berish agregatlarini tuzilishini o‘rganish ishga tayyorlash va ularning ish unimini xisoblash225Ekish mashinalarini urug‘ ekish normasiga sozlash va ishlatish256Traktor va qishloq xo‘jalik mashinalariga texnik xizmat ko’rsatish va ularni saqlash.297Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati32 1-MAVZU: TEXNIKA, YONG‘IN VA ELEKTR XAVFSIZLIGI QOIDALARI Texnika xavfsizligi deganda, ishlab chiqarish vositalari (mexanizm, mashina, uskuna, agregat, moslama, qurilma va b.)dan ishlab chiqarish jarayonida yuzaga keladigan turli xavfli va zararli omillarning kishilar sogligiga ta’sirini ҳimoyalovchi vositalardan foydalanish evaziga qisman yoki butunlay istisno qilingan ҳolatiga aytiladi. Mehnat muhofazasining asosiy vazifalaridan biri ishlovchilarni xavfsiz mehnat sharoiti bilan ta’minlashdir. Zamonaviy qishloq xo’jalik ishlab chiqarishi muntazam yangi texnikalar, mikrobiologik va kimyoviy moddalar etkazib berishni, chorva mollarini katta komplekslarga va mayda fermerlik xo’jaliklariga birlashtirishni, ish jarayonlarining yiriklashuvini, deҳqonchilikdagi ishlarni brigada va oilaviy pudrat asosida bajarishni, ayrim mehnat turlarini ҳamda vositalarini o’zgartirib borishni o’z ichiga oladi. Ishlab chiqarish sharoitida insonga jaroҳat etkazilishi mumkin bo’lgan xavflar asosan fizikaviy, kimyoviy va biologik xavflar turlariga bo’linadi. Fizikaviy xavfli ishlab chiqarish omillari-bu ҳarakatdagi mashinalar, uskunalarning ҳarakatdagi elementlarining to’silmaganligi, qo’zgaluvchi ustki qismining yuqori yoki past ҳaroratda bo’lishi, elektr tarmoqlarining xavfli kuchlanishi, yuqori bosimdagi ҳavo va gazning portlagandagi energiyasi va boshqalar.