Istiqlol davri tanqidining muhim jihatlaridan biri uning adabiy jarayon bilan uzviy bog’lanishida ko’zga tashlanadi. Adabiy jarayondagi har qanday yangilanish, badiiy izlanishlar, yangicha badiiy-estetik voqea-xodisalar ilmiy tafakkurda u yoki bu tarzda aks-sado berib, o’z ifodasini topa boshladi. Badiiy tafakkurdagi evrilishu yangilanishlar adabiyot ilmi oldiga yangi-yangi ilmiy g’oyalarning qo’yilishiga, yangi-yangi istiloh va tushunchalarning iste’molga kiritilishiga, mutaxassislar orasida ommalashuviga olib keldi. Shu bois, istiqlol davri tanqidchiligida «ong oqimi», “modernizm”, «postmodernizm», «absurdizm», «freydizm», «ekzistensializm» singari istilohlarning faol qo’llanila boshlashi tanqid ilmi metodologik tamoyillarining muhim jihatlaridan biri hisoblanadi.